Schaarste aan kritieke grondstoffen gaat directe gevolgen hebben voor hoe installaties worden ontworpen, aangelegd en onderhouden. Dat blijkt uit het rapport Normalisatie en kritieke grondstoffen in de Nederlandse context, opgesteld door NEN en TNO|NMO. Het rapport kijkt naar de rol die normen kunnen spelen bij het verminderen van de Nederlandse afhankelijkheid van kritieke grondstoffen.
Die afhankelijkheid is groot. Grondstoffen als lithium, kobalt, koper en zeldzame aardmetalen zijn nodig voor batterijen, elektromotoren, zonnepanelen, warmtepompen en elektronische componenten. Het merendeel komt van buiten Europa. Nederland heeft weinig invloed op de winning en raffinage van deze materialen.
Volgens de onderzoekers liggen de kansen daarom aan de andere kant van de keten: producten langer gebruiken, repareren, opnieuw inzetten en uiteindelijk materialen hoogwaardig terugwinnen. Klimaatinstallaties horen bij de productgroepen die in het rapport prioriteit krijgen. Het gaat om een breed terrein:
Een component dat uit een gebouw wordt gehaald, hoeft in een circulaire economie geen afval te zijn. Maar hergebruik stelt eisen. Bij nieuwe apparatuur is uitgebreid vastgelegd aan welke veiligheids- en prestatie-eisen een product moet voldoen. Bij gebruikte apparatuur is die zekerheid veel minder vanzelfsprekend. Neem een warmtepomp die na een renovatie wordt verwijderd. Technisch kan het toestel wellicht nog jaren mee. Toch wil een nieuwe eigenaar weten welke prestaties het apparaat nog levert, of het veilig is en hoeveel levensduur er nog resteert. Het rapport stelt dat bestaande gestandaardiseerde meet- en testmethoden als basis kunnen dienen voor zulke beoordelingen. Voor warmtepompen en airconditioners wordt daarbij verwezen naar het Europese normalisatiewerk binnen CEN/TC 113.
Circulariteit begint bovendien niet pas bij het afdanken van een installatie. De mogelijkheden voor reparatie en hergebruik worden al bepaald bij het ontwerp. Losmaakbaarheid, modulariteit en standaardmaatvoering komen daarmee nadrukkelijk in beeld. In de Routekaart Klimaatinstallaties worden afspraken over standaardmaatvoering en modulariteit al genoemd, met betrokkenheid van NEN, ISSO en branchevertegenwoordigers.
Een tweede ontwikkeling is de groeiende behoefte aan product- en materiaaldata. Het rapport wijst op het Digitale Productpaspoort (DPP), dat gegevens kan bevatten over materiaalsamenstelling, herkomst, kritieke grondstoffen en reparatiemogelijkheden. Europese regelgeving zorgt ervoor dat zulke digitale productinformatie de komende jaren een grotere rol krijgt. Ook Environmental Product Declarations en chain-of-custody-systemen kunnen daaraan bijdragen.
Grondstoffenschaarste is bovendien een geopolitiek vraagstuk. Zeldzame aardmetalen, onder meer gebruikt in permanente magneten voor elektromotoren, komen grotendeels uit China. China heeft de afgelopen jaren exportbeperkingen voor bepaalde kritieke materialen ingevoerd. Dat maakt de afhankelijkheid van deze grondstoffen ook een leveringsrisico voor de installatiesector.
Bron: Installatie.nl
Branchevereniging VLOK neemt het initiatief voor een brede samenwerking om malafide spoeddiensten aan te pakken en consumenten beter te beschermen. Na de zomer vindt de eerste bijeenkomst plaats bij de Nationale Politie in Utrecht.
Fabrikanten en importeurs van slimme private laadpalen kunnen hun product aanmelden bij een nieuw zelfverklaringsregister van NEN. Daarmee tonen ze aan dat ze voldoen aan de Nederlandse Technische Afspraak 8043.
Netbeheerder Alliander laat zien hoe je ervaren technici ook na hun pensioenleeftijd kunt behouden. De aanpak biedt concrete lessen voor mkb-installatiebedrijven die kampen met kennisverlies.
